Nguyên nhân và triệu chứng bệnh thần kinh tọa thường gặp

Bệnh thần kinh tọa (sciatica pain) là bệnh thường gặp ở độ tuổi từ 30-60 ở cả nam và nữ. Đối tượng có nguy cơ bị đau thần kinh tọa là những người có đặc thù nghề nghiệp phải thường xuyên mang vác nặng, hay hoạt động ở một tư thế trong thời gian dài như: người lớn tuổi, nhân viên văn phòng, công nhân, nông dân, bốc vác hay các nghệ sĩ xiếc, cử tạ,…

>>>>>>>>> Mục xem nhanh <<<<<<<<<<

Nếu không được phát hiện và chữa trị sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức lao động, lâu dần sẽ bị teo cơ, đại tiểu tiện không tự chủ và có thể gây bại liệt. Chính vì vậy chúng ta cần phải tìm hiểu những nguyên nhân đau thần kinh tọa từ đó có biện pháp điều trị tận gốc để có thể thoải mái vận động.

Đau thần kinh tọa là gì?

Thần kinh tọa (hay còn gọi là dây thần kinh hông to) là một dây thần kinh lớn, dài nhất cơ thể, chạy dọc từ sau lưng dưới tới mặt sau của hai chân. Nó đi xuyên qua lỗ trống ở đốt sống cụt, chi phối hoạt động của lưng và chân.

   

Bệnh đau thần kinh tọa là tình trạng đau thắt lưng xảy ra do dây thần kinh tọa bị tổn thương hoặc bị chèn ép, cơn đau thường chạy dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa với các biểu hiện như: đau tại cột sống thắt lưng, lan tới hông, mông và xuống hai chân. Tùy từng vị trí tổn thương mà hướng lan sẽ khác nhau.

Nguyên nhân đau thần kinh tọa

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến đau thần kinh tọa, tuy nhiên các nguyên nhân thường gặp nhất đó là:

Thoát vị đĩa đệm: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, gây đau thần kinh tọa. Theo thời gian, các đĩa đệm bị tổn thương, nhân nhầy thoát ra ngoài và khô cứng chèn vào rễ dây thần kinh hông và gây đau.

Nguyên nhân tuổi tác: Phần lớn những đối tượng bị đau dây thần kinh tọa đều trong độ tuổi từ 30 đến 50 tuổi.

 

Phụ nữ mang thai: Khi phụ nữ mang thai thì tử cung phát triển to ra, chèn ép lên các dây thần kinh hai bên hông dẫn đến nhiều người bị đau dây thần kinh tọa.

Lao động quá sức hoặc vận động không khoa học: Bê vác, vận chuyển đồ, kéo vật nặng hoặc ngồi sai tư thế sẽ gây ảnh hưởng xấu đến cột sống. Tình trạng này nếu diễn ra trong thời gian dài sẽ dẫn đến chèn ép dây thần kinh, gây đau dây thần kinh tọa.

Nguyên nhân từ các bệnh lý cột sống: Một số bệnh lý cũng có thể gây đau thần kinh tọa như hẹp cột sống, lao cột sống, ung thư cột sống, thoái hóa cột sống, viêm khớp cột sống, viêm đĩa đệm.

Đau thần kinh tọa do chấn thương hoặc nhiễm trùng: Gãy xương, viêm cơ, nhiễm trùng có thể chèn ép lên dây thần kinh hông dẫn đến những cơn đau thần kinh tọa.

Khối u cột sống: Khi cột sống hay các dây thần kinh xuất hiện những khối u bất thường sẽ tạo áp lực đồng thời gây chèn ép các rễ thần kinh cột sống. Nếu hiện tượng này xảy ra ở vùng thắt lưng có thể gây tổn hại đến dây thần kinh tọa.

Hẹp cột sống: Khi cột sống thoái hóa lâu ngày sẽ làm hẹp ống tủy sống, tình trạng này sẽ tạo áp lực lên vùng hông, đặc biệt là hệ thần kinh hông và dây thần kinh tọa. Triệu chứng này thường gặp ở người từ 60 tuổi trở lên.

Hội chứng đau cơ tháp chậu hông: Đây là triệu chứng hiếm gặp nhất, hay còn gọi là hội chứng cơ hình quả lê. Cơ này nằm ở phần cột sống thắt lưng, nối với xương đùi, giúp cố định khớp háng và chi phối hoạt động của toàn vùng hông – đùi, nếu cơ bị co thắt sẽ dẫn đến chèn ép dây thần kinh tọa.

Chấn thương cột sống: Chấn thương vùng cột sống thắt lưng có thể do tai nạn, ngã, va đập mạnh làm cột sống bị viêm nhiễm, xương rạn nứt, gãy vỡ, bao xơ đĩa đệm vỡ gây thoát vị đĩa đệm,… tác động lên dây thần kinh tọa. Một số nguyên nhân khác: Bên cạnh đó, đau dây thần kinh tọa có thể do áp lực khi mang thai, biến chứng từ một số bệnh lý như tiểu đường, táo bón, tim mạch, cảm cúm, sốt rét,…

Nguyên nhân thông thường là đĩa đệm cột sống lồi ra và đè trực tiếp lên dây thần kinh tọa. Đĩa đệm cấu tạo từ một chất giống như sụn bao bọc bởi một lớp cứng có sợi ở bên ngoài. Đĩa đệm có nhiệm vụ giảm sốc cho cột sống nhưng trong một số trường hợp có thể thoát vị và đè lên dây thần kinh. Các nguyên nhân khác bao gồm: viêm khớp thoái hóa gây kích thích hoặc sưng dây thần kinh tọa; hiếm hơn nữa là dây thần kinh tọa bị chèn bởi khối u, cơ; bị chảy máu trong, nhiễm trùng và biến chứng từ chấn thương như gãy xương chậu. Theo Wikipedia

Triệu chứng đau thần kinh tọa

Tùy vào nguyên nhân khác nhau mà khởi đầu của đau dây thần kinh tọa cũng khác nhau. Ðau xảy ra sau gắng sức thường gặp trong thoát vị đĩa đệm. Ðôi khi lúc đầu đau lưng trước sau đó mới đau theo đường đi của dây thần kinh tọa. Tuy nhiên, nhìn chung khi mắc bệnh đau dây thần kinh tọa thì người bệnh sẽ thấy xuất hiện triệu chứng sau:

  • Đau nhức là dấu hiệu đau dây thần kinh tọa điển hình nhất. Các cơn đau sẽ từ rễ thần lưng và rễ thần kinh sống 1 lan xuống đùi. Một khi rễ dây thần kinh lưng bị chèn ép hay tổn thương thì người bệnh sẽ thấy đau từ lưng eo kéo dài đến phần cẳng chân và chạy xuống tận ngón chân út.
  • Nếu tình trạng này gặp phải ở rễ thần kinh số 1 thì cơn đau từ phía sau mông xuống sau đùi, bắp chân và kéo dài ra phía ngoài bàn chân. Trường hợp người bệnh đau thần kinh tọa trên thì cơn đau chỉ lan tới phía trên đầu gối còn ngược lại thì tới tận bàn chân.
  • Cơn đau có thể ở giữa cột sống hoặc nhiều khi lệch một bên lưng.
  • Người bệnh có triệu chứng bị cứng cột sống nên nghiêng người, cúi người thường khó khăn và bị đau rất nhiều.
  • Đặc biệt, mỗi khi cơ thể của người bệnh bị rung lắc hay va chạm thì cơn đau sẽ nhanh chóng tăng lên. Nhất là khi bệnh nhân ho, hắt hơi hay khi cười thì lưng lại bị đau nhói.
  • Cơn đau nhanh chóng lan từ vùng lưng chạy dọc xuống mông và đùi tới gót chân. Một số trường hợp, cơn đau có xu hướng chạy ngược trở lại.
  • Đau âm ỉ  từng cơn hoặc đau cấp tính liên tục, đau tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, ban đêm cơn đau có xu hướng nặng hơn.
  • Đau khi thay đổi tư thế, hoặc chỉ cần ho hay hắt hơi cũng thấy nhói lưng do có hội chứng chèn ép.
  • Triệu chứng thần kinh tọa kèm theo bệnh: có cảm giác tê, nóng, đau rát như dao đâm, ở vùng bị đau cảm giác như bị kiến bò,…
  • Cột sống cứng và đau, khó cúi hoặc nghiêng người. Có triệu chứng khó kiễng chân, khó đứng trên đầu ngón chân.
  • Trường hợp bệnh chuyển nặng, người bệnh thường rất khó có thể cử động chân, các ngón chân và mũi chân không được linh hoạt.
  • Lâu ngày, người bệnh có biểu hiện teo cơ đùi, mông và chân bên thường xảy ra những cơn đau.
  • Lúc này, chân bị tê bì mất cảm giác, rối loạn đại tiểu tiện,…

Mức độ nguy hiểm của bệnh đau thần kinh tọa

Nếu không được phát hiện và điều trị đau thần kinh tọa kịp thời thì bệnh rất dễ chuyển thành mãn tính, khó có phương pháp phục hồi hoàn toàn. Những cơn đau mà người bệnh phải chịu đựng sẽ có cường độ và tần suất tăng dần, gây khó chịu bất tiện trong sinh hoạt và lao động hàng ngày. Đau khiến người bệnh mất ngủ, dễ cáu gắt, mệt mỏi, các động tác cúi hoặc nghiêng người đều trở nên khó khăn. Khi bệnh thần kinh tọa tiến triển nặng, có thể gây biến chứng nguy hiểm như làm tê bì, mất cảm giác và khả năng kiểm soát hoạt động của chân. Các cơ dọc đường đi của dây thần kinh tọa có khả năng bị teo, vẹo cột sống, thậm chí là tàn phế. Nặng hơn có thể dẫn đến rối loạn cơ tròn gây ra đại tiểu tiện mất tự chủ.

Những lưu ý khi bị đau thần kinh tọa

Để bệnh đau dây thần kinh tọa nhanh chóng khỏi, người bệnh cần phải lưu ý một số vấn đề sau:

  • Người bệnh nên tăng cường luyện tập thể dục thể thao đều đặn bằng các cách giảm đau thần kinh tọa nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội,… Trong quá trình luyện tập, bệnh nhân chỉ nên thực hiện vừa sức để tránh gây ảnh hưởng đến vùng lưng.
  • Bổ sung cho cơ thể những dưỡng chất cần thiết. Người bệnh nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để bổ sung vitamin cho cơ thể.
  • Hạn chế sử dụng các loại thực phẩm chứa chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá,…
  • Nếu bệnh đau dây thần kinh tọa gây ra những cơn đau nhức, người bệnh nên nằm nghỉ ngơi trên giường phẳng và cứng, vùng hông, gối hơi gấp. Bạn cũng có thể nằm co chân nếu cơn đau lưng xuất hiện dữ dội.
  • Tuyệt đối không được cử động và xoa bóp ở vùng thần kinh tọa bị đau nhức.
  • Khi mang vác hoặc nhấc các vật, người bệnh cần phải thực hiện đúng tư thế, tránh bệnh tái phát nặng hơn. Đặc biệt, khi nâng vật nặng, người bệnh không được cúi lưng để tránh sức ép lên vùng thần kinh tọa bị đau nhức.
  • Tránh các hoạt động gây chấn thương ở cột sống. Nếu bạn làm một số nghề nghiệp phải ngồi lâu, hãy dành một ít thời gian để thư giãn. Đây là cách giúp bạn có thể phòng ngừa căn bệnh này hiệu quả.

Nếu nhận thấy bản thân xuất hiện các triệu chứng nêu ở trên thì có thể bạn đang mắc phải bệnh đau dây thần kinh tọa. Lúc này, việc cần thiết bạn phải làm là nhanh chóng tiến hành thăm khám và tìm cho mình những phương pháp điều trị hiệu quả, lâu dài tránh biến chứng có thể xảy ra. Thông qua bài viết ở trên giúp bạn đọc biết thêm những kiến thức về nguyên nhân và triệu chứng của bệnh đau thần kinh tọa.  Bạn cần phải hiểu rõ những nguyên nhân và triệu chứng mới có thể đưa ra những phương pháp điều trị kịp thời. Chúc bạn có một sức khỏe tốt.